شنبه ٢٩ شهريور ١٣٩٩
اداره کل فرهنگی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
   
آئين نامه و ضوابط اجرايي دفاتر مطالعات آثار شهيد مطهري (ره )

آئین نامه و ضوابط اجرایی

دفاتر مطالعات آثار شهید مطهری(ره)

 

 

مقدمه :

          شخصيت شهيد مطهري(ره) در تاريخ معاصر، به ويژه در مقوله انديشه و فرهنگ اسلامی از اهميت و برجستگي خاصي برخوردار بوده و حيات ديني و علمي اين عالم فرزانه سرمشق و الگويی کم­نظیر برای ما حوزویان است.

          معمار کبیر انقلاب اسلامي، حضرت امام خميني(ره) با تعابیر استثنایی و منحصر بفردی، آثار شهید مطهری را تأیید و مطالعه آنها را به همگان توصیه کردند: آثار قلم و زبان او بي­استثنا آموزنده و روانبخش است و مواعظ و نصايح او كه از قلبي سرشار از ايمان و عقيدت نشأت مي­گرفت، براي عارف و عامي سودمند و فرح­زاست.    

خلف صالح ایشان، مقام معظم رهبري(مدّ ظله العالی) نیز در مناسبتهای مختلف، گویاترین جملات را در مورد ضرورت مطالعه این آثار به ویژه برای طلاب حوزه­های علمیه مطرح کردند: اگر بنده می­خواستم برنامه حوزه علمیه قم را بنویسم، قطعاً و بلاشک یکی از مواد برنامه را این می­گذاشتم که کتابهای آقای مطهری خوانده شود، خلاصه­­نویسی شود و امتحان داده شود ودر جايي ديگر فرمودند: آثار شهيد مطهري(ره) مبناي فكري جمهوري اسلامي ايران است.

          این فرمایشات به همراه تعابیر بلند و شگفت­انگیز مراجع معظم تقلید و علماء در مورد شخصیت و آثار ایشان، جای هیچ تردیدی باقی نمی­گذارد که طرح مطالعاتی آثار شهید مطهری به عنوان یکی از مهمترین مواد فوق برنامه، نقش مؤثری در افزایش توان دینی، علمی و منطقی طلاّب جوان دارد. از این رو اداره كل فرهنگي  معاونت تهذیب حوزه­های علمیه طرح مطالعاتي آثار شهيد مطهري(ره) را در سطح مدارس علمیه سراسر کشور برگزار می­کند.

          اميداست اين طرح نقطه آغاز بلكه گام بلندي در جهت تحقق اهداف مقدس جمهوری اسلامی و امتثال فرمایشات ولیّ فقیه و استمرار خط نورانی عالمان بیدار تشیّع باشد. ان شاءالله

 

 

اهداف:

 

          آشنایی با افكار و آراء شهيد مطهری و مطالعه آثار وي با لحاظ نكات ذيل درنظر گرفته شده است. البته نه به عنوان پايان راه و سخن آخر، بلكه مقدمه، فتح باب و سرمشقي در احياي علوم ديني و دفاع از مبانی اسلام و بیان مستدلّ معارف شیعی در روزگار جديد.

 


1) آشنايي با انديشه­هاي برخاسته از ضميري مؤمن و متقي:

          شهيد مطهري(ره) حقيقتاً مصداق كسي بود كه تزكيه را بر تعليم مقدم داشت؛ حاصل اين تقدم عطر خوش ايمان راستين به خداست كه در جاي جاي آثار او به مشام مي­رسد و بر طالب معرفت، اطمينان قلب و آسودگي خاطر ارزاني مي­دارد.

2) آشنايي با مجموعه­اي واحد در نظام كاملي از معارف اسلامي:

          با توجه به گستردگي آثار شهيد مطهري كه طيف وسيعي از معارف اسلامي را دربر مي­گيرد، مطالعه دقيق و عميق اين آثار به صورت يك برنامه منظم و هدفدار، گام مؤثری در ايجاد يك ساختار منظم ذهني و تشكيل منظومه­اي از معارف و معلومات مرتبط با هم در مقولات ديني و اسلامي است.

3) آشنايي با نمونه­اي عملي و تجربه­اي موفق در ارائه فكر اسلامي و مواجهه با انديشههاي ضد ديني:

          از علل موفقيت و تأثير عيني آرا و آثار شهيد مطهري(ره)، ارتباط دائم ايشان با متن جامعه و شناخت افكار مخالف بود. بدیهی است در شرایط فعلی با حملات متنوع و روزافزون دشمنان اسلام، ضرورت آمادگی طلاّب جوان صدچندان شده است.

4) آشنايي با برداشت و فهم شهيد مطهري(ره):

          اين آشنايي براي درك و برداشت صحيح و مقبول از اسلام، نمونهاي عيني و ضروري است. حضرت امام(ره) درباره ايشان فرمودند: «... مردي كه در اسلام شناسي و فنون مختلف اسلامي و قرآن كريم كمنظير بود».

5) حركتي نو در حوزه علميه براي احياي افكار و آثار شهيد مطهري(ره):

          بسياري از دشمنان اسلام در صددند تا با دسيسههاي غير اسلامي، آثار شهيد مطهري(ره) را در نسل جوان به فراموشي بسپارند. در حالی که حضرت امام(ره) فرمودند: «من به دانشجويان و طبقه روشنفكران متعهد توصيه ميكنم كه كتابهاي اين استاد عزيز را نگذارند با دسيسههاي غير اسلامي فراموش شود» و همچنین مقام معظم رهبری فرمودند:« باید با برنامه­ریزی زمینه­ای فراهم شود که طلاب، دانشجویان و نسل جوان، دوره کتاب­های شهید مطهری(ره) را مطالعه نمایند.»

 

 

معرفی طرح:

 

طرح مذكور شامل سه دوره است كه باید به همین ترتیب طی شود:

1) دوره عمومی:

این بخش به منظور تطبيق اجراي اين طرح با دروس سالانه حوزه به گونه­اي برنامهريزي شده است كه اعضاي شركت كننده در مدت 6 سال دوره مقدماتي مطالعه آثار شهيد مطهري(ره) را به پايان برسانند.

2) دوره مرور سریع:

این مرحله پس از اتمام دوره عمومي و در طیّ یک سال اجرا می­شود و اعضا در این بخش، خلاصه آثار شهید مطهری را مطالعه نموده و در دوره­های روش کلاسداری و تحقیق شرکت می­کنند.

3) دوره تکمیلی:

اين دوره براساس سير موضوعي آثار شهيد، و با برنامه تطبيقي اجرا خواهد شد و آئین نامه اجرائی آن در دست تدوین است.

 

سیر مطالعاتی دوره عمومی

مرحله هشتم

(تابستانی)

مرحله هفتم

(تابستانی)

مرحله ششم

مرحله پنجم

مرحله چهارم

مرحله سوم

مرحله دوم

مرحله اول

سال

سیری در سیره ائمه اطهار (علیهم السلام)

جاذبه و دافعه علی   (علیه السلام)

سیری درسیره نبوی

حماسه حسینی  جلد   1

حکمتها و اندرزها  جلد   1

آزادی معنوی

داستان راستان جلد 1 و 2

سیری در زندگانی  استاد مطهری

اول

امدادهای  غیبی در زندگی بشر و

 قیام و انقلاب مهدی (عجل الله فرجه) [بخش اول ]

آینده انقلاب اسلامی

جهاد     و نهضت های اسلامی د ر صدساله اخیر

نبرد حق و باطل

انسان کامل

20گفتار    [5 گفتار اول]

15گفتار

10 گفتار

دوم

سیری درنهج البلاغه

احیای تفکراسلامی   و  خدمات متقابل  اسلام  و  ایران [بخش اول و دوم]

تعلیم و تربیت در اسلام

فطرت

علل گرایش به مادیگری

اسلام و نیاز های زمان جلد 2

اسلام و نیاز های زمان جلد 1

خاتمیت 

سوم

انسان و ایمان

مسأله شناخت

   جامعه و تاریخ

انسان و سرنوشت

نظام حقوق زن در اسلام

اخلاق جنسی

پاسخ های استاد

مسأله حجاب

چهارم

عرفان حافظ

معاد

زندگی جاوید  

ولاءها و ولایتها   و  امامت و رهبری

  وحی و نبوت   و   نبوت   

عدل الهی

توحید

جهان بینی توحیدی

پنجم

آشنایی با قرآن جلد   12

آشنایی با قرآن جلد 10   و   11

آشنایی با قرآن   جلد  9

آشنایی با قرآن جلد   8

آشنایی با قرآن جلد 6   و   7

 آشنایی با قرآن جلد 4   و   5

آشنایی با قرآن جلد   3

آشنایی با قرآن جلد  1   و   2

ششم

 

روند اجرایی طرح:

 

در کلیه مراحل، فرم­ها، کتابها و سؤالات مورد نیاز از سوی دفتر مرکزی مطالعات برای دفاتر مطالعات مدارس علمیه ارسال شده و گزارش اجرای برنامه­ها و فرم­های تکمیل شده توسط دفاتر مدارس در فواصل معیّن به دفتر مرکزی اعلام می­گردد.

 

پذيرش:

در ابتدای هر سال تحصیلی، برنامه به صورت متمرکز از طرف دفتر مرکزی اعلام شده و پس از تبلیغات مناسب، ثبت نام انجام می­شود.. علاقمندان لازم است برگه عضویت را تکمیل نموده و به دفتر مطالعات مدرسه خود تحویل نمایند تا در پرونده ایشان قرار گیرد.

 

شرائط عضویت:

1-   طلاب تحت برنامه مدارس علمیه باشند.

2-   تأیید صلاحیت عضویت توسط مدیر محترم مدرسه.

3-   تکمیل فرم ثبت نام و تعهد بر مطالعه کتاب­هایی که با تخفیف ارائه می­گردد.

 

يادآوري: از آنجا که طرح 6 ساله می باشد طلاب پایه اول در اولویت پذیرش قرار دارند.

 

 

خرید کتاب:

در ابتدای سال تحصیلی کتب مورد مطالعه آن سال، با تخفیف50 درصد در اختیار اعضا قرار می گیرد. پس از اتمام مهلت ثبت نام، برگه های خرید کتاب و هزینه دریافتی از طلاّب (50 درصد هزینه پشت جلد) توسط مسئول دفتر مطالعات مدرسه، جمع آوری شده و لیست نهایی کتب به ضمیمه فیش واریزی، به دفتر مرکزی ارسال می­گردد.

تذکر: هر سال فقط كتب مورد مطالعه همان سال با تخفيف به اعضاء عرضه مي­شود و در صورتی که افرادی متقاضی خرید سایر کتب باشند، با تخفیف 25% بلا مانع مي­باشد.

 

مطالعه:

از آنجاکه طرح در کنار دروس حوزوی اجرا می شود و هدف آن در دوره عمومی فقط آشنایی اجمالی با کتب شهید مطهری(ره) است، توصیه می شود مطالعه به صورت منظم و روزانه حدود 20 دقیقه انجام گیرد. متوسط زمان مطالعه هر کتاب حدود یک ماه خواهد بود که جدول زمان­بندی مطالعه، جلسه بررسي كتاب وآزمون، در ابتدای هر سال از سوی دفتر مرکزی تنظیم و ارسال خواهد شد.

 

مباحثه:

باتوجه به نقش معجزه آسای مباحثه در فهم مطالب و مشخص شدن نقاط مبهم و تأکید بر مطالب مهم دروس، اکیداً توصیه می­شود که اعضا یک نوبت در هفته به مدت یک ساعت، مطالب مطالعه شده در آن هفته را در جمع 3 تا 5 نفری مباحثه نمایند. البته موشکافی و توقف زیاد ممکن است در کوتاه مدّت نشان عمق علمی و توجه خوب افراد باشد اما در بلند مدّت باعث خستگی و حتی انصراف از ادامه طرح مطالعاتی شده است! بنابراین توصیه می شود مباحثه آثار شهید مطهری از یک­ساعت در هفته بیشتر نشود.

 

جلسه بررسی کتاب:

در هفته پایانی مهلت اعلام شده برای مطالعه هر کتاب، اعضا در جلسه­ای با حضور یکی از اساتید راهنما به بررسی مطالب کتاب و مطرح کردن پرسش ها و اشکالات احتمالی خود می پردازند.

اساتید این جلسات لازم است ضمن آشنایی با افکار شهید مطهری(ره)، دارای قابلیت های علمی و معنوی بوده و بتوانند به پرسش ها و شبهات پاسخگو باشند. لیست اساتید پیشنهادی در دفتر مرکزی موجود می باشد.

 

آزمون:

 اعضا پس از مطالعه کتاب باید در آزمون مربوطه شرکت نمایند. آزمون در دو مرحله و در دو تاریخ برگزار خواهد شد تا افرادی که به هر دلیل نتوانسته اند در آزمون مرحله اول شرکت کنند و یا نمره آنها زیر 12 بود، در مرحله دوم شرکت نمایند.

          اگر شخصی نتوانست در هیچ یک از آزمون­ها شرکت نماید، سال بعد در آزمون کتاب مربوطه شرکت خواهد کرد.

          لازم است نتایج این جلسات و آزمون ها در کارنامه اعضا ثبت و بایگانی شود.

 

تشویق ممتازان:

جهت تشویق ممتازان هر کتاب و ایجاد انگیزه در دیگران، اعضاء با کسب حداقل نمره 16 در آزمون و بالاترین امتیاز، ممتاز محسوب می­شوند و طبق جدول زیر و دستورالعمل ارسالی، هدایایی دریافت می­کنند:

- تا 5 نفر شرکت کننده در آزمون مرحله اول و دوم، 1 نفر ممتاز

- از 6 نفر تا 10 نفر شرکت کننده در آزمون مرحله اول و دوم، 2 نفر ممتاز

- از 10 نفر تا 20 نفر شرکت کننده در آزمون مرحله اول و دوم، 3  نفر ممتاز

- از 20 نفر به بالا، هر 15 نفر که اضافه شود، یک نفر ممتاز اضافه می شود.

 

چند نکته:

ارتقایی: افرادی که از استعداد بالاتر و یا حجم درسی کمتری برخوردارند، در صورت تمایل می توانند با هماهنگی دفتر مطالعات مدرسه با سرعت بیشتری مطالعه و در یک سال تحصیلی دو پایه را بگذرانند.

 

انتقالی: چنانچه یکی از اعضا به مدرسه دیگری منتقل شد پرونده مطالعاتی شخص هم توسط مسئول دفترمطالعات به مدرسه مقصد ارسال می گردد. در صورتی که فرد پایه ششم تحصیلی را به پایان رسانده و از تحت برنامه مدرسه خارج شده باشد، با مجوز مدیر مدرسه می تواند در برنامه های همان مدرسه حضور پیدا کند.

 

گواهینامه: به اعضا با شرایط زیر گواهینامه پایان دوره اعطا خواهد شد:

1.     اتمام دو دوره عمومی و مرور سریع

2.     شرکت و موفقیت در دوره های روش های کلاسداری و تحقیق

3.     موفقیت در آزمون جامع

 

نظارت و ارزیابی: با توجه به اهمیت برنامه نظارت و ارزیابی و نتایج آن در روند اجرایی برنامه، این مهم به صورت منظم توسط دفتر مرکزی انجام می شود. لکن لازم است دفاتر مطالعات در مدارس جهت ارائه گزارش اجمالی و دریافت هزینه های مربوط به حق الزحمه استاد، جایزه ممتازان، حق التصحیح  برگه های آزمون و... در پایان برنامه های هر کتاب فرم ارزیابی کتاب را تکمیل نموده و به دفتر مرکزی ارسال نمایند.

 

خروج از طرح (لغو عضویت): اعضا طبق تعهدی که در برگه ثبت نام امضاء نموده اند، موظفند بصورت منظم در برنامه ها به ویژه آزمون شرکت کنند و نمره حداقل 12 را کسب نمایند؛ و در صورتی که اعلام انصراف نمایند یا در یک سال، در سه امتحان شرکت ننمایند یا نمره قبولی را کسب نکنند از عضویت در طرح محروم می شوند.

تبصره: افرادی که عضویت آنها لغو می شود، در صورت تقاضای ثبت نام مجدد، با تشخیص مسئول دفتر مطالعات مدرسه و تأیید مدیر محترم مدرسه، در سال بعد ثبت نام می شوند و نمرات قبلی آنها از کارنامه حذف می شود.

 

 

فوق برنامه:

علاوه بر مطالعه و مباحثه، برنامه های دیگری مانند خلاصه نویسی، جمع آوری جملات ناب، طرح سؤالات تستی و تشریحی، کنفرانس، و... قابل اجرا است. همچنین اعضای خوش ذوق با ارائه اثری هنری همچون داستان، شعر، نمایشنامه و... اهداف و معارف مطرح شده در کتب شهید را جاودانه می کنند.این برنامه ها طبق جدول ذیل، امتیازدهی می شود:

 

رديف

فعالیت

امتیاز

1

حضور و غیاب جلسه بررسی کتاب

10 امتیاز

2

طرح سئوال

10 امتیاز

3

مباحثه

20 امتیاز

4

آزمون

40 امتیاز

5

کار هنري و ویژه

10 امتیاز

6

خلاصه نویسی

10 امتیاز

جمع امتیاز

100 امتیاز

 

 

1. حضور و غياب:  شامل جلسه بررسی کتاب خواهد شد که دارای 10 امتیاز می باشد.

2. طرح سؤال: سؤال به صورت تستی و تشریحی داراي يك امتياز ميباشد؛ حداكثر تا 10 سئوال امتیاز داده می شود وبايد از هر 10 صفحه یک سئوال طرح شود.

3. مباحثه: اصل مباحثه اختیاری است اما برای هر جلسه، 5 امتیاز در نظر گرفته شده و حداکثر تا 20 امتیاز به حساب می­آید و هر 50 صفحه مباحثه یک جلسه محسوب می شود. اعضا پس از مباحثه، بايد فرم مخصوص مباحثهرا تكميل نمايند تا پس از تأييد نسبت به درج امتياز ايشان در كارنامه توسط مسئول دفتر مطالعات اقدام گردد. (فرم مباحثه روي برگه 5A تكثير شود).

4. آزمون: داراي نمره 20 ميباشد. امتياز آزمون در مرحله اول و دوم با ضريب 2 (40 امتیاز) در كارنامه درج ميگردد.

5. کار هنري ويژه: پس از بررسي و تأیید توسط كارشناسان علمي و هنري امتياز آن حداکثر تا 10 امتیاز در کارنامه ثبت ميگردد.

6. خلاصه­نویسی: پس از بررسي و تأیید توسط استاد، امتیاز آن با توجه به کمیت و کیفیت حداکثر تا 10 امتیاز محسوب می شود.

جهت دريافت فرم ثبت نام  فايل زير را دانلود كنيد

   دانلود : aeinnameh.pdf           حجم فایل 446 KB